İspanya’da Seçimler Bitti Ama Her Şey Yeni Başlıyor -

Karşı Radyo, Mustafa Görkem Doğan’la İspanya seçim sonuçlarını konuştu

Karşı Radyo: Merhaba, Mustafa Görkem Doğan ile beraberiz. Merhaba Görkem.

M.Görkem Doğan: Merhaba.

Karşı Radyo: Görkem, İspanya’da geçtiğimiz haftasonu gerçekleştirilen seçimleri bize değerlendirebilir misin?

M.Görkem Doğan: Sonuçlar beklendiği gibi çıktı. Fakat siyaseten İspanya’da iki partili sistem bitmiş oldu. İspanya’da her zaman bölgesel partiler zaten kuvvetlidir. Fakat bölgesel partiler kendi bölgelerinde kuvvetlidir. Bütün İspanya’ya şamil dört tane parti çıkmış oldu bu seçimlerin sonunda. Merkez sağ ama aslında faşist gelenekten gelen, merkez sağ dediğimizde çok açıklayıcı olamayabiliyor, Halk Partisi en çok oyu aldı. Sosyalistlerin anladığım kadarıyla hedefi Podemos’u (Yapabiliriz) geçmekti, yani bir “Pasoklaşma” içinde olmadıklarını göstermek için hem alınan oy sayısında hem çıkarılan milletvekili sayısında, çünkü İspanyol seçim sistemi karışıktır, Podemos’u geçmiş oldular burun farkıyla. Dolayısıyla bir rahatlama yaşıyorlar ama tarihlerinin en kötü sonucunu aldılar. Podemos’ta % 12-13’lere kadar gerilemeden bahsediliyordu sondajlarda. Onlar % 20’lerin üstüne çıktıkları için onlar da memnunlardır. Merkez liberal ama aynı zamanda popülist öğeler taşıyan, sağda sayılan Ciudadanos (Yurttaş Hareketi) da % 14 civarı bir oy aldı. Şu an tabii ilginç olan bunların nasıl hükümet kuracakları. Hükümetin kurulması çok mümkün gözükmüyor. İspanyol Anayasası iki ay içinde hükümetin kurulmasını öngörüyor, yoksa seçimler yenilenecek. En çok oyu alan parti yani Halk Partisi’nin lideri şimdiki başbakan hükümeti kurmaya çalışacak. Çok seçeneği yok. Bu Yurttaş Hareketi meclisteki partilerden onlara en yakın parti. Ama onlar daha dün itibariyle ne Sosyalistlerle ne Halk Partisi ile işbirliği yapmayacaklarını ifade ettiler. “Geleneksel siyasi güçlerle işbirliği yapmayacağız.” dediler. Bir koalisyon kurmayacağız anlamında. Ama önümüze gelen yasa tasarısı gibi şeylerle destekleyebiliriz gibi bir söylemleri var, dolayısıyla bir büyük koalisyon deneyebilir sosyalistlerle. Sosyalistler de ona yanaşmayacaktır. Çünkü büyük koalisyon demek, Podemos’un öteki seçimlerde onları muhakkak geçmesi demek. Yani İspanya’da seçimler bitti ama her şey yeni başlıyor.

Karşı Radyo: Peki Bask Bölgesi ve Katalunya’da durum nasıl? Çünkü oralar buradan da ilgiyle izlenen bölgeleri İspanya’nın.

M.Görkem Doğan: Katalunya’da bütün Katalanlar neredeyse bağımsızlık yanlısı. Ve son seçimlerde de Katalan Partileri % 48’e yakın bir oy aldılar. Bölgesel hükümeti kuruyorlar. Fakat bu seçimlerde gördüğümüz kadarıyla Katalan merkez sağ ve merkez sol arasındaki sıralama değişmiş. Katalan merkez solu, ki merkez sol dediğimiz zaman İspanyol Sosyalist Partisi’nden daha sol bir partidir. Fakat bu neoliberal sağ partiyle koalisyon halindeler, Katalan bağımsızlığı konusunda hemfikir oldukları için yerel hükümette. Onlar geçmişler sağ partiyi orada. Bir yer değişikliği olmuş, çok önemli bir etkisi olmaz. Tabii ETA’nın siyasi temsilcisi sayılan Euskal Herria Bildu (Bask Ülkesi Birleşmesi) ufalıyor Bask bölgesinde. Orada daha geleneksel bir PNV (Bask Milliyetçi Partisi) vardır, eskiden beri Bask milliyetçiliğinin daha sağ muhafazakar bir parti o kuvvetleniyor. Artık Bildu’nun radikalizmi Basklılara pek hitap etmiyor anlaşılan. Bunların tabii hükümet mevzusunda PNV Sosyalistlerle bir tür daha fazla özerklik vs. gibi mevzulardan bir koalisyon deneyebilir. Dolayısıyla o tip işlere gireceklerdir. Katalan sorunu esas sorun. Çünkü Podemos seçimlerde Barcelona Belediye Başkanı Ada Colau ile bir işbirliği yaptı. Ada Colau, Konut Hakkı Hareketi’nin önemli isimlerinden biridir İspanya’da. Ve referandum yapılmasına dair bir söz verdiler. Şimdi Podemos’un elini bağlayan bir şey bu. Çünkü İspanya’nın merkez partileri böyle bir şey istemiyorlar. Dolayısıyla herhangi bir hükümet görüşmesinde bu işler gündeme gelecektir. Katalan Sorunu bu hükümet kurma çalışmalarını iyice karmaşıklaştırıyor. Podemos’un işi de kolay değil. Podemos, Galiçya’da da Katalunya’da da bölgesel güçlerle işbirliği yaptı. O bölgesel güçlerin hepsinin bazı talepleri var. Ve İspanyol siyasi kastı dediğimiz zaman daha ziyade biz Halk Partisi ile Sosyalist Parti’yi anlayabiliriz ama sıradan İspanyol vatandaşı için, yani Katalan, Bask, Galiçyalı ya da Kanarya Adaları’ndan olmayanlar açısından bu bölgesel partiler de gündeme gelir. Onlar da uzun süredir İspanya siyasetine etki ediyorlar. Yerel hükümetleri kontrol ediyorlar. Bunlarla bu kadar çok işbirliği yapıp siyasi kasta karşıyız falan mevzularını açıklamak her zaman kolay olmayabilir. Yurttaş Hareketi’nin, bu bahsettiğim merkezi partinin, o konuda avantajı var. Onlara da karşı olduklarını ifade ediyorlar. Zaten o yüzden İspanyol milliyetçisi olarak görünmelerinin bir sebebi de o. Bütün bu bölgesel partilere karşı mesafeliler. Dün zafer konuşmasında Katalunya’da aldıkları oy sayısından övünerek bahsediyordu böyle bir çizgileri olmasına rağmen. Bu da anlaşılır bir şey. Çünkü bizde de vardır, yerel hükümetlerde yolsuzluk vs. gibi şeyler bölgesel partileri çürütmüş durumda. Buna da bir tepki var. Bu tepkiyi de onlarla işbirliği yapan Podemos’tan ziyade anlaşıldığı kadarıyla Yurttaş Hareketi ciddi anlamıyla götürüyor. Orta sınıflar açısından bu böyle. Dediğim gibi yani İspanya’da seçim bitti ama her şey yeni başlıyor. Bu iki ay hareketli geçecek.

Karşı Radyo: Beklenmeyen bir sonuç çıktı denemiyor herhalde?

M.Görkem Doğan: Beklenmeyen bir sonuç yok evet.

Karşı Radyo: Kısa vadede çözüme kavuşacak bir durumda yok sanırım.

M.Görkem Doğan: Yok, yani tabii büyük koalisyon için bastırabilirler. Avrupa Birliği de büyük koalisyon için Sosyalist Parti’ye bastırabilir. Ama Sosyalist Parti’nin aklında büyük ihtimalle Podemos-Yurttaş Hareketi ve kendileri gibi bir şey düşünüyordur. Ki Yurttaş Hareketi buna hayır dediğine göre Podemos-kendileri ve bölgesel güçlerle bir şey yapıp bir tür Azınlık hükümeti olabilir. Çünkü Katalanlar çekimser kalırlarsa oylamalarda yasa geçecek sayıyı bulurlar. Tabii Katalanların çekimserliğini sağlamak içinse referanduma izin vermek gerekir. Referanduma izin verirseniz oyunuz ne olur falan… Dediğim gibi bir tür “at pazarlığı” başlayacak İspanya’da ve iki ay sonra seçim olursa da şaşırmam.

Karşı Radyo: Teşekkür ediyoruz Görkem.

M.Görkem Doğan: Ben teşekkür ediyorum.


 

Röportaj: Mehmet Martin
Çözümleme: Barış Yoldaş

Bulunduğu kategori : Hariciye

Yazar hakkında

İlgili Yazılar