Çin Devalüasyonu: Küresel Kriz Derinleşiyor -

Dünyanın ikinci büyük ekonomisi olan Çin’de hafta başından itibaren üst üste üç günde toplam yüzde 4.6 oranında yapılan devalüasyon, zaten kırılgan olan küresel ekonomik atmosferin daha da istikrarsızlaşmasına neden oldu. Temmuz başında Çin borsasında yaşanan çöküş sonrasında, krize karşı bir politika aracı olarak kullanılan miktarsal genişleme kervanına ABD, Japonya ve Avrupa’dan sonra Çin de katılmıştı. Ancak küresel krizin derinleşmesi yaşanırken bu önlemlerin sonuç verme olasılığı oldukça düşük. Yapılan devalüasyon, Çin en büyük ticaret partnerleri olan ABD ve Avrupa’da deflasyonist eğilimleri güçlendirecek. Kısacası, küresel kriz derinleşiyor!

Devalüasyonun Nedenleri

Her ne kadar Çin Merkez Bankası PBOC daha fazla devalüasyon için ekonomik bir temelin olmadığını söylese de, hafta başından beri yapılan üç devalüasyon kararında iki temel dinamik rol oynadı.

Bunlardan ilki, Çin’deki ekonomik büyümenin tempo kaybediyor oluşu. Küresel krizin derinleşmesinin en önemli göstergelerinden biri olan dünya ticaretindeki daralma trendine paralel olarak Çin’in ihracatındaki sert düşüşler, merkez bankasını bunu önlemeye yönelik önlemler almaya itti. Bunun nedeni, Çin’deki büyümenin ihracat temelli olması. Yani ihracattaki daralma sürdüğü sürece ekonomik büyümenin yüzde 7 düzeyini bulması giderek zorlaşabilir. Dolayısıyla, kurdaki rekabetçi fiyatlama ile daralmakta olan dünya ticaretinden gelen olumsuz etkilerin azaltılması amaçlanıyor.

İkinci neden, Fed’in olası faiz artırımı sonrasında sermaye akımlarının yön değiştirmesine karşı önceden bir önlem almak ve bu kararın zaten sıkıntıda olan Çin ekonomisine olası olumsuz etkilerini hafifletmek olarak görünüyor.

Devalüasyonun Sonuçları

Çin’in devalüasyonun Çin açısından beklenen sonucu ihracattaki kötüleşmenin durdurulması ve ekonomik büyümenin desteklenmesi olacak. Ancak bu Çin mallarının uluslararası değerinin ucuzlatılması anlamına geleceği için zaten deflasyon sınırında duran Avrupa için olumsuz bir gelişme demek. Daha da ucuzlayacak olan Çin malları ile Avrupa’daki deflasyonist eğilimlerin daha da yoğunlaşması beklenebilir.

Çin devalüasyonunun ABD’ye etkisi ise daha karşılık. Bir yandan Avrupa’ya benzer bir şekilde deflasyonist etki yapması beklenebilir. Diğer yandan da zaten Çin lehine olan ticaret dengesinin daha da açılması yüksek ihtimal. Ancak kısa dönemde, ileride yükselmesi beklenen enflasyon oranına karşı yapılacak olan faiz artırımı kararını etkileyecek bir karar olabilir. Zira şimdiden Eylül’de olması beklenen Fed faiz artırımının Aralık ayına kaydırılabileceği, hatta devalüasyonun sonuçlarının görülmesinin beklenebileceği ve 2016’ya ertelenebileceği beklentisi artmaya başladı.

Avrupa Hala Krizde!

Çin’deki gelişmeler dünya ekonomisini olumsuz etkilemeye devam ederken, Avrupa’daki durum hiç de iç açıcı değil. Temmuz ayında Yunanistan’daki krize odaklanan Avrupa için yapılan anlaşma sonrası, Yunanistan sorunu yeniden gündeme gelmek üzere şimdilik geri plana düştü. Kasım ayında İspanya’daki seçimlerin sonuçları bu bağlamda önemli olacak. Borç sorunu etrafında yoğunlaşan bu tartışmaların yanında, son yayınlanan sanayi üretim rakamları Avrupa’da hala krizden çıkacak düzeyde bir toparlanmanın yakın gelecekte görünmediğini gösterdi. Temmuz ayında sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 0.4 daraldı.

Sonuç

Çin’deki gelişmeleri, Avrupa’da bir türlü aşılamayan sıkıntıları ve emtia piyasalarındaki düşüşleri birbirinden kopuk dinamikler olarak değil, küresel ekonomik krizin derinleşmesinin görünümleri olarak ele almak gerek. Bu görünümlere Türkiye’nin de arasında olduğu “yükselen piyasalarda” yaşanan ekonomik durgunluk eğilimlerini de eklemeliyiz.

Özellikle hafta başında Brezilya’nın kredi notunun düşürülmesi ve Türkiye’de koalisyon görüşmelerinin olumsuz sonuçlanması ve Suruç Katliamı sonrası uygulamaya konulan güvenlik konsepti sonrasında artan belirsizlik ve istikrarsızlıklar ile TL’nin hızla değersizleşmesi gibi gelişmeler tabloyu daha koyu renklere boyuyor. Bu tabloda önümüzde duran soru şu: Fed tüm bu olumsuzluklara rağmen faiz artırımına gidebilecek mi? Eğer önümüzdeki aylarda faiz artırımı gelirse bunun etkileri daha kuvvetli hissedilecektir.

Bulunduğu kategori : Hariciye

Yazar hakkında

İlgili Yazılar