Yeni Ortadoğu’da Filistin Direnişi: Umuttan Öfkeye -

 

Ayça Söylemez, Erhan Keleşoğlu ile Suriye savaşının Filistin sorununu nasıl etkilediğini, İsrail’in bundan nasıl faydalandığını ve yeni direnişin nereye uzanabileceğini konuştu. Söyleşi bianet’te yayımlandı.

Batı Şeria başta olmak üzere Filistin’de Ekim ayından beri “bıçaklı direniş” diye adlandırılan bir hareket var, bunun karşılığında da İsrail askerleri sivilleri/direnişçileri öldürmeye devam ediyor. En azından basından alabildiğimiz bilgi kırıntıları böyle. Peki gerçekten Filistin’de ne oluyor? Direnişçilerin talepleri neler? Yeni bir intifada bekleniyor mu?

Filistin’de yaşananlar, işgalin sona ereceğine dair umutların sona ermesiyle birlikte, özellikle yeni kuşakların hem İsrail’e hem de mevcut Filistin siyasetine duydukları öfkenin yansıması.

Temel hedefler, İsrailli sivillere, yerleşimcilere ve güvenlik mensuplarına yönelen doğrudan şiddet yoluyla mevcut statükonun sarsılması ve işgalden temelli kurtulunması için koşulların uygun hale getirilmesi…

Bu bağlamda Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetinin durdurulması, Doğu Kudüs’ün Batı Şeria’dan kopartılmasının önlenmesi ve de kutsal yerlere yönelik kısıtlamaların kaldırılması yönündeki talepleri en acil olanlar.

Yeni bir intifada ancak öngörülemez bir biçimde patlayabilir… Ancak gerekli şartların çoktandır olgunlaştığını söyleyebilmek mümkün.

Olayın başlama sebebi gerçekten İsrail’in Mescid-i Aksa’ya yaptığı saldırılar ya da yeni yerleşimler mi, yoksa Ortadoğu’nun genel durumunun bu direnişte bir etkisi oldu mu?

Ortadoğu’daki genel durumdan bağımsız olarak Filistin’in işgalden kaynaklı dinamiklerinin belirleyici olduğunu ileri sürebiliriz.

Zamanın İsrail lehine işlediğinden hareketle ve saldırılara mukabele edebilme adına bu eylemler başladı.

Dünyanın gözü Suriye’de. Suriye savaşının Batı Şeria ve Gazze’deki duruma etkisi nedir? İsrail’in Suriye’deki bazı gruplara tam da Filistin meselesi nedeniyle destek verdiği söyleniyor. Bu iddiaların gerçeklik payı var mı?

Batı Şeria ve Gazze Şeridi bölgeden yalıtılmış durumdalar. Ancak Müslüman Kardeşler’in Filistin kolu olan Hamas’ın, bölgedeki gelişmelerin neticesi olarak Suriye rejimi ile ilişkilerinin bozulmasıyla siyasi bürosunun Şam’dan çıkartılması, İran’la mesafelenme ve Mısır’da Sisi darbesi Gazze’ye hakim olan Hamas’ın zayıflamasına sebebiyet verdi.

2014 yılında yaşanan son savaş Hamas’ın bu izolasyonu kırmasına vesile olduysa da Suriye Savaşı’yla Filistin Sorunu’nun uluslararası gündemden düşmesi İsrail’in çok işine yarıyor.

İsrail’in sınırda Hizbullah’a ve rejime karşı savaşan bazı Selefi-cihatçılara yardım ettiği basına yansıdı. Bunlar, İsrail’in düşmanlarına vurdukları ve kendisine saldırmadıkları sürece “kullanışlı düşmanlar” olarak görülüyorlar.

Birleşmiş Milletler’den Filistin’le ilgili olumlu gelişmeler beklemek doğru mu, yoksa değişen bir şey yok mu?

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Filistin yanlısı bir kamuoyunun ağırlık kazandığı herkesin malumu.

Filistin’in 2012’de üye olmayan gözlemci devlet statüsü kazanması sembolik olarak değerliydi ancak Filistin yararına somut gelişmelerin olması için Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinin ve veto yetkisini haiz ABD gibi üyelerin tavrının değişmesi gerekiyor.

Özellikle ABD’nin İsrail’e önkoşulsuz desteği devam ettiği müddetçe BM’nin meselenin çözümünde çığır açıcı bir rol üstlenmesi mümkün değil.

Filistin Yönetimi Lideri Mahmud Abbas ile Hamas’ın arasındaki ilişki geçmişe göre bugün nasıl bir seyir izliyor? Gelinen noktanın Filistin halkına yansımaları ne olur? İki iktidar bloğunun yakınlaşmasının Filistin’deki diğer direnişçi gruplara etkisi ne olur?

2014 yılında Hamas ve El-Fetih’in onayıyla kurulan ve teknokratlardan oluşan birlik hükümeti büyük beklentiler yaratmıştı ancak bu hükümet geçtiğimiz Temmuz’da Gazze’deki sınır önlemleri ve Hamas’ın istihdam ettiği 50 bin memurun akıbetinin ne olacağına dair yaşanan kriz sebebiyle düştü.

İki grubun yakınlaşması tüm Filistin halkının arzusu olmakla birlikte El-Fetih, ambargonun kalkmadığı koşullarda Gazze Şeridi’nde  yaşayan 1.8 milyon insanın sorumluluğu alma ve İsrail’e yönelik saldırıları önleme konusunda ciddi endişelere sahip. Hamas da Batı Şeria’da üyelerine yönelik kitlesel tutuklamalardan mustarip.

Ayrıca olası bir birlik halinde Gazze’de güvenlik denetiminden vazgeçmesi yönündeki ısrar sebebiyle anlaşmaya pek gönüllü değil. İki bloğun grup çıkarlarının ötesine geçip yakınlaşması Filistin halkının işgale karşı mücadelesinde şüphesiz önemli imkanlar yaratacaktır; hayırlı olacağına şüphe yoktur.

Filistin’e barış nasıl gelir? Gazze halkı ablukadan nasıl kurtulur?

Filistin’e barışın gelmesi İsrail’in uluslararası alanda büyük bir baskı altına alınması ile mümkün olabilir.

Demir duvarlı bir kaleye dönüşen İsrail’in süregiden işgalinin bitirilmesi için yerel Filistin direnişi kafi gelmiyor. Bu bağlamda ABD’nin önkoşulsuz desteğinin ortadan kaldırılması için küresel seferberliğin yanı sıra İsrail’e karşı boykot kampanyası gibi faaliyetlerin de güçlendirilmesi olmazsa olmaz koşullar olarak ortada duruyor.

Bir diğer yandan Filistin’de ulusal birliğin sağlanması ile birlikte Mısır’a karşı bölgesel baskı uygulanması ambargonun kalkması için anahtar işlev görebilir.

Bulunduğu kategori : Hariciye

Yazar hakkında

İlgili Yazılar